آيا تاكنون به اين نكته توجه كرده ايد كه غذا هم مي تواند روي خلق و خوي انسان تاثير بگذارد؟
كارشناسان تغذيه معتقدند كه اگر بدن شما از نظر شيميايي و تركيبات طبيعي خود متعادل باشد، خلق و خو و رفتار شما هم متعادل مي شود.
عوامل زيادي مي توانند تعادل بدن انسان را به هم بزنند. بعنوان مثال، بسياري از زنان دچار كم خوني هستند. اين مسئله باعث افسردگي و خستگي زودرس مي شود، يا افراد سالمند معمولا با كمبود ويتامين هاي گروه ب مواجهند كه اين كمبود، روي سيستم عصبي و رفتاري بسيار موثر است.
همچنين در افرادي كه به طور منظم و با برنامه ريزي زماني غذا نمي خورند، قند خون دائما در حال تغيير است و ثبات لازم را ندارد. همين مسئله روي قدرت تفكر و تمركز و در نتيجه خلق و خوي آنها تاثير نامطلوب مي گذارد.
از سوي ديگر، بعضي از مردم هم به بعضي مواد شيميايي موجود در غذا حساسيت دارند كه حين مصرف اين مواد غذايي خاص، خلق و خوي آنها دچار مشكل مي شود.
مواد غذايي كه براي خلق فرد، استرس زا يا تنش زا محسوب مي شوند، شامل شكر، كافئين موجود در قهوه، و شكلات در صورت مصرف بيش از حد هستند. در حالي كه مي توان گفت؛ مواد غذايي حمايت كننده و بهبوددهنده خلق و خو عبارت از آب، سبزي، ميوه و ماهي هستند.
گروه عظيمي از مواد شيميايي موجود در مغز كه خلقيات را كنترل مي كنند، انتقال دهنده هاي عصبي نام دارند. معروف ترين آنها نيز سروتونين است كه بعنوان ماده شادي آور به حساب مي آيد. اين مواد شيميايي تعيين مي كنند كه آيا شما احساس خوبي داريد ياخير، كاملا پر انرژي هستيد يا كاملا خسته ايد، تحريك پذيريد و كلافه به نظر مي رسيد يا آرامش و ثبات خلقي داريد.
اين مواد شيميايي موجود در مغز كه كاملا حياتي هستند براي اينكه عملكرد طبيعي داشته باشند به انرژي نياز دارند و مغز يكي از معدود نواحي بدن است كه براي تامين انرژي خود، كاملا و فقط به گلوكز وابسته است. گلوكز در شكر، قند و بسياري مواد ديگر وجود دارد.
متخصصان معتقدند؛ اگر سطح گلوكز يا همان قند خون در تمام طول روز در شرايط پايداري باقي بماند و نوسان نداشته باشد، بتدريج مغز را تغذيه مي كند و مشكلي پيش نمي آيد. براي اينكه قندخون حالت پايداري پيدا كند، بايد از كربوهيدرات هايي استفاده كرد كه قندخون را ناگهان بالا نمي برند. اين كربوهيدرات ها در نان، لوبيا، غلات سبوس دار، سويا، سيب، هلو و ساير ميوه ها وجود دارند. خوراكي هايي مثل كيك، چيپس، شكلات و شيريني، قندخون را سريعا افزايش مي دهند. درنتيجه بدن شما ناچار مي شود براي ورود اين قندها به درون سلول يا ذخيره كردن آنها بطور ناگهاني و به شدت هورمون انسولين ترشح كند و تعادل طبيعي سيستم كنترل كننده قندخون به هم مي خورد.
برهمين اساس، متخصصان علوم تغذيه سلامت توصيه مي كنند كه سعي كنيد قندخونتان را در شرايطي پايدار حفظ كنيد. نگذاريد قندخون دچار نوسانات شديد شود. براي اين كار بايد در فواصل غذايي حتما از ميان وعده هاي غذايي استفاده كنيد و هرچهارساعت يكبار نيز از تنقلاتي سالم مصرف كنيد. توصيه مي شود از تنقلاتي مثل خشكبار، آجيل، ميوه و سبزي استفاده شود.
علاوه بر اين، مقدار آب مصرفي شما نيز بايد كافي و متعادل باشد. اين مقدار به فعاليت روزانه و درجه حرارت هوا نيز بستگي دارد. هرچه فعاليت بيشتر و هوا گرم تر باشد، مقدار آب مصرفي بايد بيشتر شود. فراموش نكنيد كه هيچ نوشيدني جاي آب را نمي گيرد.
يك توصيه مهم ديگر اين است كه روزي 20 دقيقه ورزش كنيد، چون روزي 20 دقيقه ورزش، خلق را تقويت مي كند، البته اگر مي خواهيد چربي هاي اضافه را آب كنيد، بايد نيم ساعت ديگر هم به ورزش ادامه دهيد.
پژوهشگران تاكيد مي كنند كه هرگز سراغ رژيم هاي لاغري كه ناگهاني و سريع وزن كم مي كنند، نرويد. كاهش وزن ناگهاني شما را كاملا عصبي و بداخلاق مي كند.
وجود چربي دربدن درحد متعادل، اثر ضدافسردگي دارد. به جاي چربي هاي خالص و اشباع شده از چربي هاي غيراشباع شده ساده و پيچيده، روغن هاي گياهي و روغن ماهي استفاده كنيد، زيرا اين چربي ها حاوي امگا3 هستند كه بسيار مفيد است.
از شير و گوشت بوقلمون استفاده كنيد. زيرا حاوي «تريپتوفان» است. «تريپتوفان» اسيد آمينه اي است كه باعث مي شود، قندخون در دسترس انتقال دهنده هاي عصبي قراربگيرد. براي اينكه جذب تريپتوفان اين مواد بيشتر باشد، كمي كربوهيدرات مثل نان، برنج يا خرما همراه با آنها مصرف كنيد.
همچنين تاكيد مي شود كه حتما صبحانه بخوريد و هرگز آن را از رژيم غذايي خود حذف نكنيد. به هنگام خريد از فروشگاه به جاي شيريني و كيك و شكلات بيشتر سراغ ميوه و سبزي برويد. همچنين سعي كنيد از مصرف غذاهايي كه داخل سلفون پيچيده شده اند، خودداري كنيد.
مصرف قهوه و نوشابه هاي گازدار را محدود كنيد و هرگز يك گروه از مواد غذايي را از رژيم خود حذف نكنيد. مثلا بطور كل نان و برنج را از رژيم غذايي خود حذف نكنيد، بلكه مصرف آنها را به حد تعادل برسانيد.
ازسوي ديگر، در تحقيقاتي كه اخيرا انجام گرفته مشخص شده است در شرايط استرس وخستگي، زنان بيش از مردان سراغ تنقلات مي روند و بيش از حد از آنها استفاده مي كنند.
بررسي ها نشان مي دهد؛ زناني كه با اصوات بلند مواجهند و يا داراي كارهاي سخت و طاقت فرسا هستند، نسبت به مردان بيشتر به مصرف خوردني هايي مثل شكلات، چيپس و پنير روي مي آورند.
همين بررسي ها نشان داده است: مردان و زنان در دوراني كه استرس دارند، بيشتر مي خورند. در طول روز شرايطي پيش مي آيد كه براي فرد ايجاد استرس و تنش مي كند، درچنين شرايطي اكثر افراد به خوردن روي مي آورند تا اين استرس را برطرف كنند. حتي زناني كه به كارهاي سخت مشغولند در تعطيلات آخر هفته بيشتر مي خورند. درحالي كه به توصيه متخصصان اگر بتوان در اين شرايط از مواد غذايي مناسب و به ميزان متعادل استفاده كرد، مي توان جلوي تغييرات نامطلوب خلقي را گرفت